უკან

სამართალი

11 იანვარი, 2017 13:00
font-size

ჰააგის სასამართლოს მიერ 2008 წლის ომის გამოძიების დაწყება არ ნიშნავს, რომ საქართველოს ხელისუფლება გათავისუფლებულია ამავე ვალდებულებისგან - რეკომენდაცია

ადამიანის უფლებათა ცენტრი (HRIDC), ნორვეგიის ჰელსინკის კომიტეტი (NHC) და ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო ფედერაცია (FIDH) საქართველოს მთავარ პროკურატურას მოუწოდებს, გადადგას კონკრეტული ნაბიჯები 2008 წლის აგვისტოს ომის დანაშაულების გამოძიების მიმართულებით.

როგორც ორგანიზაციების ერთობლივ განცხადებაშია ნათქვამი, საქართველოს მთავარმა პროკურატურამ უნდა დაიწყოს ან განაახლოს კომუნიკაცია დაზარალებულებთან, მიაწოდოს მათ ინფორმაცია გამოძიების მიმდინარეობისა და სტადიის შესახებ; ასევე, უზრუნველყოს დაზარალებულების ხელმისაწვდომობა საქმის მასალებზე, შესაბამისი უფლებამოსილების ფარგლებში; მსხვერპლებს, რომლებიც დღემდე არ არიან ცნობილი დაზარალებულებად, მიანიჭოს შესაბამისი სტატუსი; შეაგროვოს და გააანალიზოს დანაშაულის ამსახველი მტკიცებულებები; მოიძიოს ინფორმაცია სავარაუდო დამნაშავეთა დასადგენად და მათი ამჟამინდელი ადგილსამყოფელის შესახებ.

ადამიანის უფლებათა ცენტრი, ნორვეგიის ჰელსინკის კომიტეტი და ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო ფედერაცია შეახსენებს საქართველოს ხელისუფლებას, რომ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ გამოძიების დაწყება არ ნიშნავს, რომ საქართველოს ხელისუფლება გათავისუფლებულია ვალდებულებისაგან, გამოიძიოს 2008 წელს საქართველოს ტერიტორიაზე ჩადენილი დანაშაულები.

საერთაშორისო სისხლის სამართლის კომპლემენტარულობის პრინციპიდან გამომდინარე, საქართველოს ხელისუფლება ვალდებულია, შესაბამისი შესაძლებლობების ფარგლებში აწარმოოს გამოძიება. საქართველოს ხელისუფლების უმოქმედობა ომის დანაშაულების გამოძიების კუთხით არღვევს აღნიშნულ პრინციპს და მრავალი დაზარალებულის უფლებას.

„2016 წლის 21 დეკემბერს ადამიანის უფლებათა ცენტრის წარმომადგენლები იმყოფებოდნენ წეროვნის დევნილთა დასახლებაში, სადაც გაესაუბრნენ 2008 წლის აგვისტოს ომით დაზარალებულებს. მათ შორის იყვნენ ის პირები, რომელთა სახელითაც ადამიანის უფლებათა ცენტრმა 2015 წელს განცხადებით მიმართა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს ჰააგაში, ომის დანაშაულების გამოძიების მოთხოვნით.

აღნიშნულმა ვიზიტმა ნათლად წარმოაჩინა, რომ ომის დანაშაულების გამოძიების კუთხით სახელმწიფოს მხრიდან მხოლოდ საწყისი, უმნიშვნელო სამუშაოებია ჩატარებული. წეროვანში მცხოვრებ დევნილებთან გასაუბრების შედეგად გამოიკვეთა, რომ საქართველოს ხელისუფლების საგამოძიებო ორგანოები არანაირ კომუნიკაციაში არ იმყოფებიან ომის შედეგად დაზარალებულებთან. მათთან საგამოძიებო ორგანოებს ურთიერთობა, სავარაუდოდ, ჰქონდათ მხოლოდ ერთხელ - 2008-2009 წლებში, როდესაც მოქალაქეებმა შეადგინეს პირველადი განცხადებები პროკურატურის ან პოლიციის სახელზე. ამის შემდეგ საგამოძიებო ორგანოებს დაზარალებულთათვის, არასოდეს მიუწოდებიათ ინფორმაცია, თუ რა სტადიაზეა გამოძიება და რა კონკრეტული მოქმედებები მიმდინარეობის ომის დანაშაულების გამოსაძიებლად. დაზარალებულის სტატუსის მქონე პირებმა არც კი იციან, აქვთ თუ არა მინიჭებული ეს სტატუსი პროკურატურის მიერ. ამის შესახებ მათ პირველად ადამიანის უფლებათა ცენტრისგან შეიტყვეს. ადამიანის უფლებათა ცენტრის ინტერესების დაცვის ქვეშ მყოფი 193 მოსარჩელიდან, დაზარალებულის სტატუსი მხოლოდ 32 ადამიანს აქვს. თუმცა, აღნიშნულ პირებსაც კი არ აქვთ საქმის მასალებზე ხელმისაწვდომობა.

დაზარალებულთა დიდ ნაწილს საერთოდ არ სმენია სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს შესახებ და არც ის იციან, რომ სასამართლოს დაწყებული აქვს 2008 წლის აგვისტოს ომის გამოძიება.

რომის სტატუტიდან გამომდინარე, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს იურისდიქციას მიეკუთვნება „საერთაშორისო სამართლის ყველაზე სერიოზული დანაშაულები“, როგორიცაა - გენოციდი, კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულები და ომის დანაშაულები. 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს დაზარალებულთა ნაწილი კი, შესაძლოა, არ პასუხობდეს აღნიშნულ კრიტერიუმებს, მაგრამ მათ უმძიმესი ზარალი განიცადეს ომის შედეგად - დაუზიანდათ ჯანმრთელობა, დაკარგეს უძრავ-მოძრავი ქონება, საკუთრება და ა.შ“,-ნათქვამია განცხადებაში.

ამავე დოკუმენტის თანახმად, აღნიშნული სამუშაო მნიშვნელოვანი იქნება ასევე სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს გამოძიებისთვისაც, რომელიც თავის მხრივ, გეგმავს აქტიურ თანამშრომლობას საქართველოს მთავრობასთან და საგამოძიებო ორგანოებთან.

მონიკა დავლიანიძე

საკვანძო სიტყვები:

ზუგდიდის საავადმყოფოში შეყვანილი ათი ბავშვის საქმეზე შსს-მ გამოძიება ტრეფიკინგის მუხლით დაიწყო

20 აპრილი, 2019 , 15:54

ზუგდიდის საავადმყოფოში ინტოქსიკაციის ნიშნებით შეყვანილი ათი ბავშვის საქმეზე შსს-მ გამოძიება ტრეფიკინგის მუხლით დაიწყო. საგამოძიებო უწყების ინფორმაციით, უკრაინის მოქალაქე, რომელიც ზუგდიდში ერთ-ერთ ბინაში 10 ბავშვთან ერთად

„ლიბერთი ბანკის“ დაყაჩაღების ფაქტზე სამი პირია დაკავებული

20 აპრილი, 2019 , 13:26

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ „ლიბერთი ბანკის“ დაყაჩაღების ფაქტზე სამი პირი დააკავა. ამის შესახებ დღეს გამართულ ბრიფინგზე შს მინისტრისპირველმა მოადგილემ კახა საბანაძემ განაცხადა. მისი თქმით, მიმდინარე წლის 19 ა

სამართალდამცველებმა ნარკოდანაშაულისთვის ორი პირი დააკავეს

20 აპრილი, 2019 , 11:30

შინაგან საქმეთა სამინისტროს თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის საგამოძიებო სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრა

სახელმწიფო შესყიდვების პროცესში არსებული კანონსაწინააღმდეგო ქმედებებისთვის 6 პირი პასუხისგებაში მისცა

20 აპრილი, 2019 , 11:30

დასავლეთ საქართველოს საოლქო პროკურატურის საგამოძიებო ნაწილმა, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ მოწოდებული დასკვნის გათვალისწინებით, ვანის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ, 2015 წლის მანძილზე გამარტივებული შესყიდვით გაფორ

პოლიციამ ბათუმში სწრაფი ჩარიცხვის აპარატის გაქურდვის ფაქტი აღკვეთა

20 აპრილი, 2019 , 11:30

შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის ბათუმის საქალაქო სამმართველოს თანამშრომლებმა, სწრაფი ჩარიცხვის აპარატის გაქურდვის მცდელობის ბრალდებით, 1989 წელს დაბადებული ლ.შ. დააკავეს. დანაშაული 3-დან 5 წლამდ

ირანის მოქალაქეებისთვის საქართველოში შემოსვლაზე უარის თქმის ფაქტები გაიზარდა

19 აპრილი, 2019 , 13:30

საქართველოში ირანიდან მარტში 1815 პირი არ შემოუშვეს, რაც წინა თვეების მაჩვენებელზე სამჯერ მეტია. კერძოდ, ქვეყანაში შემოსვლაზე უარი იანვარში ირანის 576 მოქალაქეს ეთქვა, თებერვალში 564 მოქალაქეს. 2018 წელს, 12 თვის განმავლ

ვიდეო გალერეა

ნატო ჩხეიძე ინგა გრიგოლიასთან `რეაქციაში` - 07.03.2019