ირანი აშშ-ს თავდასხმებზე „უფრო სწრაფი, მძიმე და მტკივნეული პასუხით“ იმუქრება
ირანის მთავარმა მომლაპარაკებელმა აშშ-ის თავდასხმების საპასუხოდ „უფრო სწრაფი, მძიმე და მტკივნეული პასუხის“ შესახებ გააფრთხილა ვაშინგტონი. ირანის პარლამენტის თავმჯდომარის, მოჰამედ ბაღერ ღალიბაფის განცხადებით, მხარეებს შორის დაპირისპირების ესკალაციის ფონზე, ამერიკელებმა „სანამ გვიან არ არის“ უნდა გააცნობიერონ, რომ „თამაშის წესები შეიცვალა“.
ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, ღალიბაფმა აღნიშნული განცხადება კვირას გააკეთა.
მისი კომენტარი აშშ-სა და ირანს შორის განახლებული საბრძოლო მოქმედებების დაწყებიდან თითქმის ერთი კვირის შემდეგ გავრცელდა. ვაშინგტონმა შაბათს განაცხადა, რომ ირანული ნავთობტანკერები დაარტყა, რაც, მისი განმარტებით, თეირანის მიერ რეგიონში ამერიკულ სამხედრო ხომალდებზე განხორციელებული თავდასხმების საპასუხო მოქმედება იყო.
ირანის სახელმწიფო მედია ასევე იუწყება, რომ ქვეყნის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა ჰორმუზის სრუტეში შესვლის მცდელობისას ამერიკული დისტანციურად მართვადი ხომალდი დააზიანეს.
აშშ-ის სამხედრო უწყება ამ ინფორმაციას უარყოფს. აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის (CENTCOM) წარმომადგენლის, კაპიტან ტიმ ჰოკინსის განცხადებით, ირანული სახელმწიფო მედიის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია „სრულიად ტყუილია“.
თავის მხრივ, ირანის მისამართით მუქარის შემცველი განცხადება აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეთმაც გააკეთა. მან სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ თუ ირანი ამერიკულ ხომალდებს ცეცხლს გაუხსნის, აშშ ირანულ ნავთობტანკერებს გაანადგურებს და ჩაძირავს.
აშშ-სა და ირანს შორის 60-დღიანი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას ვადა გასულ თვეში ამოეწურა. შედარებითი სიმშვიდის პერიოდი კი გასულ კვირას დასრულდა, როდესაც აშშ-მა ირანზე თავდასხმები განაახლა.
მიმდინარე კვირის განმავლობაში მხარეებს შორის საბრძოლო მოქმედებები გაგრძელდა. აშშ-მა ირანში მდებარე არაერთ სამიზნეს დაარტყა, ხოლო ირანმა საპასუხო თავდასხმები განახორციელა რეგიონში მდებარე ამერიკულ ობიექტებზე, მათ შორის არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, ბაჰრეინში, ქუვეითსა და იორდანიაში.
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა მიმდინარე კვირაში განაცხადა, რომ განახლებული საბრძოლო მოქმედებები „დიდხანს არ გაგრძელდება“. მსგავსი შეფასება მან და მისი ადმინისტრაციის წარმომადგენლებმა არაერთხელ გააკეთეს მას შემდეგ, რაც ომი, რომელიც თებერვალში დაიწყო, უკვე ექვსი თვეა გრძელდება.
აშშ-სა და ირანს შორის რამდენიმე თვის განმავლობაში მიმდინარე მოლაპარაკებებმა მდგრადი მშვიდობის მიღწევა ვერ უზრუნველყო და ამ ეტაპზე ახალი დიპლომატიური შეთანხმების მიღწევის პერსპექტივაც არ იკვეთება.
განსაკუთრებით დაძაბული ვითარებაა ჰორმუზის სრუტეში, რომელიც მსოფლიო ნავთობისა და გაზის ბაზრისთვის სტრატეგიულ მნიშვნელობას ატარებს. ომის დაწყების შემდეგ სრუტე ფაქტობრივად დახურულია და ირანისთვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ბერკეტად იქცა.
თეირანი აცხადებს, რომ ამ საზღვაო მარშრუტზე კონტროლის გარკვეულ მექანიზმებზე უარს არ იტყვის. ამასთან, დონალდ ტრამპი აცხადებს, რომ ჰორმუზის სრუტე „ღიაა“, ხოლო აშშ-ის სამხედრო ძალები გემებს სამხრეთის მარშრუტით გადაადგილებაში ეხმარებიან.
ჰორმუზის სრუტეში შექმნილმა ვითარებამ მსოფლიოში ენერგორესურსებზე ფასების ზრდა გამოიწვია. ნოემბერში დაგეგმილი აშშ-ის შუალედური არჩევნების წინ ტრამპზე ზეწოლა იზრდება იმის გამო, თუ რა გავლენას ახდენს ომი ამერიკელი მომხმარებლებისთვის ენერგორესურსების გაძვირებაზე.
შეერთებულ შტატებში ერთი გალონი დიზელის საშუალო ფასმა პარასკევს 5,85 დოლარს მიაღწია, მაშინ როდესაც ერთი წლის წინ საშუალო ფასი 3,71 დოლარი იყო.
აშშ-ის ენერგეტიკის მდივნის, კრის რაიტის განცხადებით, ჰორმუზის სრუტეში დღეში საშუალოდ 9 მილიონი ბარელი ნავთობი გადაადგილდება, რაც ენერგორესურსებზე ფასების ზეწოლის შემცირებას შეუწყობს ხელს.
რაიტის შეფასებით, რეგიონში მილსადენებით გადაზიდულ ნავთობთან ერთად, ამჟამად კონფლიქტამდე არსებული ნავთობის ნაკადების დაახლოებით ორი მესამედი ან მეტი აღდგა. მისი თქმით, ზაფხულის სეზონური მოთხოვნის შემცირებასთან ერთად, ამერიკელი მომხმარებლებისთვის საწვავის ფასებმა თანდათან კლება უნდა დაიწყოს.